Atasözleri | A'dan Z'ye Tüm Atasözleri

ne dilersen eşine o gelir başına

sen başkaları için iyi şeyler dile ve yap ki başkaları da senin için iyi şeyler dilesin, yapsın.

26

ne doğrarsan aşına, o çıkar kaşığına

kişi, kendisi için önceden yaptığı hazırlıkların verimini ileride alır.

22

ne ekersen onu biçersin

nasıl davranırsan öyle karşılık görürsün.

66

ne karanlıkta yat, ne kara düş gör

her konuda tedbirli ve ihtiyatlı olmak büyük yarar sağlar ancak tedbirli ve ihtiyatlı olursak tehlikeleri kolaylıkla başımızdan kovabiliriz.

26

ne oldum dememeli, ne olacağım demeli

kişi bugün içinde bulunduğu parlak durumun sürüp gideceğini sanmamalı, yarın kötü bir duruma düşeceğini hatırdan çıkarmamalıdır.

85

ne sakala minnet ne bıyığa

insan en yakın akrabalarından bile yardım istemeyerek kendi imkânlarıyla yetinmelidir.

22

ne şeytanı gör ne salavat getir

gücün yetmediği işe kalkışılmamalı, kalkışılırsa da başkalarından medet umulmamalıdır.

21

ne şiş yansın ne kebap

iki taraf da gücendirilmesin veya korunsun.

19

ne verirsen elinle o gider seninle

insanın bu dünyada yaptığı bir iyiliğin ahirette karşılığını göreceği düşünülür.

20

ne yârden geçilir ne serden

insan ne kendinden ne de sevdiklerinden kolay kolay vazgeçemez.

20

ne yavuz ol asıl ne yavaş ol basıl

olumlu veya olumsuz konularda aşırıya kaçmak seni zor durumda bırakır; ne büyük ceza görecek kadar atılgan, dikbaşlı ol ne de herkes seni ezecek kadar yumuşak başlı ol.

19

nefesine güvenen borazancıbaşı olur

başarabileceğinize eminseniz büyük işlere girişiniz.

25

1) cömertin de cimrinin de sarıldığı kefen aynıdır; 2) cimri, ucuz diye her şeyin kötüsünü alır, bunlar işe yaramadıklarından veya çarçabuk bozulduklarından yenilerini almak zorunda kalır ve birkaç kez para harcar; cömert ise bir kez çok para verip her şeyin iyisini alır. Sonuç olarak cimri de, cömert de aynı parayı harcamış olur.

19

nerede birlik, orda dirlik

aralarında duygu ve düşünce birliği bulunan topluluklar, dirlik ve düzenlik içinde yaşarlar.

26

nerede bu bolluk

bu işi yapmak sanıldığı kadar kolay değil, imkânlar sınırlı.

19

nerede çokluk, orada bokluk

birlikte iş yapmak üzere toplanan kişiler çok olursa her kafadan bir ses çıkar, anlaşmazlıklar belirir, iş yapmak güçleşir.

19

nerede hareket, orada bereket

hareket olan yerde bolluk olur.

19

nereye gitsen okka dört yüz dirhem

konuşulan bir gerçeğin açıklığını ve tartışma götürmezliğini anlatmak için söylenen bir söz.

26

nikâhta keramet vardır

nikâh evlenenleri sevgi bağıyla bağlar.

28

nisan yağar sap olur, mayıs yağar çeç olur

nisan yağmuru ekinlerin sapını geliştirir, mayıs yağmuru ise başakların dolgunlaşmasını sağlar.

22

nisan yağmuru; altın araba, gümüş tekerlek

nisan da yağan yağmur ürünleri bereketli kılar, çiftçiyi zengin eder.

19

niyet hayır, akıbet hayır (selamet)

her girişilen işin niyeti önemlidir, iyi niyetle girişilen bir işin sonu doğal olarak hayırlı olur.

19

od ile su, dilsiz yağıdır

yangın ve sel felaketi tıpkı düşman gibidir, sessizce, haber vermeden gelir.

20

oduncunun gözü omçada

herkes işine yarayan şeyi elde etmeye çalışır.

23

oduncunun gözü omçada, dilencinin gözü çömçede

herkes işine yarayan şeyi elde etmeye çalışır.

20

oğlan anası kapı arkası, kız anası minder kabası

eve gelin geldikten sonra oğlanın anası kapı dışarı edilecek kadar fazla görülür ama kızın anası başköşeye oturtulur.

23

oğlan atadan (babadan) öğrenir sofra açmayı, kız anadan öğrenir biçki biçmeyi

erkek çocuk, erkeklerin yapması gereken şeyleri babasından, kız çocuk da kadınların yapması gereken şeyleri annesinden öğrenir; anne ve baba bunları bilmiyorsa çocuktan böyle şeyler beklenemez.

20

oğlan dayıya, kız halaya çeker

oğlan çocuğunun yüzü de, huyu da dayısına, kız çocuğunki ise halasına benzer.

22

oğlan doğuran övünsün, kız doğuran dövünsün

çoğu zaman doğacak çocuğun oğlan olması istenir, onun için oğlan doğuran kadın sevinir, kız doğuran kadın üzülür.

24

oğlan yetir, kız yetir; ağır yükü sen götür

çocuk büyütmek, evi yönetmek hep annenin görevi olduğundan anne olmak kolay iş değildir.

21