Atasözleri

Toplam 2,676 atasözü bulundu. Alfabetik sıraya göre listeleniyor.

yük altında (yüklü) eşek anırmaz

ağır bir iş altında bunalmış olan kişi bu durumdan kurtulmadan rahatlayamaz, keyifli bir duruma gelemez.

26

yük altında eşek kalır

insan olan, bir kimseden gördüğü iyiliğin altında kalmaz.

20

yürük at kamçı değdirmez

işini ivedilik ve yeterlilikle yapan kişiyi sıkıştırmak gerekmez.

26

yürük at yemini artırır

bir işte üstün çaba gösterenler, o ölçüde bir karşılık görürler.

27

yürük ata kamçı olmaz

işini ivedilik ve yeterlilikle yapan kişiyi sıkıştırmak gerekmez.

31

yürük ata paha olmaz

işini ivedilik ve yeterlilikle başaran kimsenin değeri çok büyüktür.

22

yürük tazıyı tilki sevmez

kurnaz, akıllıyla boy ölçüşemez.

26

yüz verme arsız olur, az verme hırsız olur

yönetimi altında bulunan kimselere sık sık müdahale edenler bekledikleri verimi alamadıkları gibi onları da arsız ederler; yiyecek ve para bakımından da sıkıntıya düşürenler onları hırsızlığa itmiş olurlar.

21

yüz yüzden utanır

insanlar karşı karşıya geldiklerinde daha kolay uzlaşabilirler.

20

yüzü güzel olanın huyu (da) güzel olur

insanın yüzü, içinin aynasıdır, güler yüz hoşgörülü, iyi niyetli, uyuşma eğilimli, temiz yürekli kişilerde bulunur; içinde kötülük bulunan kişinin duyguları da yüzüne vurur, kendisini çirkinleştirir.

23

zahirenin (çiftçinin) ambarı sabanın ucundadır

toprak, iyi sürülürse bol ürün vereceği için iyi sonuç almak isteyen işine dört elle sarılmalıdır.

19

zahmetsiz rahmet olmaz

sıkıntı, güçlük çekmeden iyi ve güzel işler başarılamaz.

21

zaman sana uymazsa sen zamana uy

yaşadığın zamanın koşulları ve çevrendekilerin davranışları senin tutumuna uygun değilse sen onlara uymalısın.

26

zararın neresinden dönülse kârdır

sürüp giden zararlı bir işten ne kadar erken vazgeçersek daha sonra uğrayacağımız zararı o kadar azaltmış oluruz.

21

zayi olan koyunun kuyruğu büyük olur

elden kaçırılan fırsat gözde büyütülür.

26

zemheride sür de çalı sür

iyi verim alabilmek için üstünkörü olsa bile tarlayı zemheride sürmek gerekir.

26

zemheride yoğurt isteyen cebinde bir inek taşır

gerçekleşmesi güç bir şey isteyen kimse isteğini gerçekleştirecek çareyi kendisi bulmak zorundadır.

20

zengin arabasını dağdan aşırır, fakir düz ovada yolunu şaşırır

zengin, para gücüyle güçlükleri yenerken yoksul, parasızlık yüzünden en kolay işi bile başaramaz.

26

zengin arabasını dağdan aşırır, züğürt ovada yolunu şaşırır

zengin, para gücüyle güçlükleri yenerken yoksul, parasızlık yüzünden en kolay işi bile başaramaz.

23

zengin kesesini döver, züğürt dizini

bir iş yapılacağı zaman zengin 'işte para' diye kesesini döver, fakirse yapmak istediği işi parasızlık yüzünden yapamayacağı için dizini döver.

22

zenginin horozu bile yumurtlar

paralı kişi başarılı olunamayacak sanılan işlerden bile kâr sağlama yolunu bulur.

18

zenginin malı züğürdün çenesini yorar

birinin zenginliğinden çok söz etmenin gereksizliğini, yersizliğini belirtmek için söylenen bir söz.

19

zenginin sermayesi kasasında, âlimin sermayesi kafasında

zengin kişinin zenginliği parasıdır, her işini parayla kolayca yaptırır; bilgin kişinin zenginliği ise kafasındaki bilgisidir, düşüncesidir.

21

zeyrek kuş iki ayağından tutulur

işini hile ile yürüten kimse sonunda yakayı ele verir.

25

zırva tevil götürmez

saçma olan bir düşünceyi döndürme, çevirme yolu ile savunmaya kalkışanlara söylenen bir söz.

21

zor kapıdan girerse, şeriat bacadan çıkar

zorbalığın hüküm sürdüğü yerde din kuralları, kanun emirleri yürümez.

24

zor oyunu bozar

hileyle hazırlanan bir düzenin güç kullanılarak üstesinden gelinebilir.

21

zora dağlar dayanmaz

zor kullanan kişilere çok güçlü sanılan kimseler bile boyun eğer.

20

zora, beylerin borcu var

zor kullanan kişilerin istediğini en güçlü kimseler bile verirler.

23

zorla güzellik olmaz

1) kişiye, beğenmediği şey zorla beğendirilemez; 2) bir iş insana zor kullanılarak yaptırılamaz.

99