Deyimler

zar tutmak

istediği sayıyı getirmek için zarı, atmadan önce parmaklar arasında düzene sokmak.

102

zarar gelmek

kötülük gelmek: 'Bizden hiç kimseye zarar gelmez.' -Ö. Seyfettin.

104

zarar görmek

kötü sonuca uğramak: 'Usulleri, kaideleri bozanların zarar görecekleri muhakkaktı.' -Ö. Seyfettin.

100

zarar vermek

1) kötülük etmek: 'Bu davaya zarar verecek ihtiyarları ortadan kaldırmaya çalışmaktadır.' -F. R. Atay. 2) birinin parasal kayba uğramasına sebep olmak.

96

zarara uğramak

1) kötü bir durumla karşılaşmak; 2) parasal kayba uğramak.

104

zararda olmak

1) alışverişte kâr elde edememek; 2) kötü duruma düşmek.

95

zararı yok

özür dileyenlere karşılık olarak bağışlandığını, olayın pek önemli olmadığını bildirmek için söylenen bir söz: 'Dürbünleri mi kırdınız, zararı yok, hiç zararı yok.' -A. Dino.

108

zararlı çıkmak

1) bir işin sonunda değerli sanılan bazı şeyleri yitirmek; 2) zarar etmek: 'Bu kitap, kendi ağırlığında altınla dahi satılsa satan yine zararlı çıkar.' -A. Kabaklı.

88

1) dolandırıcı zarf vb. kullanarak bir tür para sızdırmak veya çarpmak; 2) karşısındakinin gerçek duygu ve düşüncelerini öğrenmek için kasıtlı olarak uygun sözler söylemek veya bazı davranışlarda bulunmak.

99

zarını bozmak

1) tavla oyununda oyuncu, yenilmesini yanına oturan kimseden bilmek; 2) atılan zarı karşıdaki oyuncu, eliyle karıştırmak.

105

zart zurt etmek

yüksekten atıp tutarak çıkışmak, kaba kuvvet gösterisinde bulunmak.

113

zartayı çekmek

argo ölmek.

87

zayıf düşmek

1) zayıflamak: 'Ne yiyip içiyorsun? Zayıf düşmekten korkmuyor musun?' -N. F. Kısakürek. 2) mec. güçsüzleşmek: 'Fakat aldıkları yerlerin ahalisini Türkleştiremediklerinden bu büyüklük onların zayıf düşmelerine sebep olmuş.' -Ö. Seyfettin.

51

zayıf yerinden yakalamak

güçsüz, eksik ve yanlış bir tutum ve davranışı yüzünden zor durumda bırakmak: 'Kendisini en zayıf yerinden yakalamak istediğinden şüphelenir gibi.' -R. N. Güntekin.

109

zayiat vermek

kayba uğramak, zarar ziyan görmek.

103

zebun kalmak

güçsüz, zavallı durumda bulunmak: 'Bir zaman gelir ki sırf kendi icadımız olan bir his elinde zebun kalırız.' -H. C. Yalçın.

34

zehaba (zehabına) kapılmak

kuruntuya düşmek, vesveselenmek: 'Bu makalemin, adını koyduğum kitap için, ona ayrıca ehemmiyet verdiğim zehabına kapılmamalarını okuyucularımdan rica ederim.' -A. H. Çelebi.

116

zehapta bulunmak

vesveseye kapılmak, kuruntu içinde olmak: 'Kim bilir ne taraflara yorar, ne zehaplarda bulunur?' -S. M. Alus.

98

zehir gibi

1) çok acı; 2) çok soğuk (hava); 3) çok becerikli, usta: Zehir gibi şoför. 4) çok üstün: Zehir gibi bir zekâ. 5) çok iyi: 'Oğlan süngerlerin çeşidini zehir gibi tanıyordu.' -Halikarnas Balıkçısı.

111

zehir kesilmek

1) çok acı ve yakıcı olmak; 2) mec. ortalık ümit, sıkıntılı bir durum olmak: 'İçimde elim bir boşluk, aşk ve hayat ortasında derin bir yalnızlık hissiyle bütün uykum acı ve zehir kesildi.' -H. C. Yalçın.

93

zehir saçmak

çevreye kötü propaganda yapmak veya insanları olumsuz davranışlara yönlendirmek, tahrik etmek, ortalığı karıştırmak: 'Bunlar, etraflarına mütemadiyen zehir saçmakta ve kendi kuruntularını ancak birtakım garip snopluklarla avutmaya çalışmaktadırlar.' -Y. K. Karaosmanoğlu.

96

zar gibi

zar kesmek