Deyimler

iskambil kâğıdı gibi devrilmek

birer birer ve birbiri ardı sıra devrilmek.

104

iskâna açmak

kadastrosunu, planlarını ve altyapısını bitirip bir bölgeyi inşaat yapmaya hazır duruma getirmek.

113

1) deniz derinliğini ölçmek; 2) soruşturmak, araştırmak: 'Evde kimsenin olmadığını telefonla iskandil ediyorlarmış diyor Bedri.' -O. Rifat. 3) mec. bir işin içyüzünü araştırmak, bilgi toplamak; 4) argo gözetlemek, çevreyi kollamak: 'Cevizlerin altını iskandil ederek böğürtlen yığınının gölgesine sığındı.' -O. C. Kaygılı.

113

iskele almak

1) gemi merdivenleri kaldırılıp harekete hazırlanmak; 2) argo bir erkek, bir kadına sarkıntılık etmek.

43

iskelet gibi

çok zayıf.

103

iskelete dönmek

çok zayıflamak.

91

iskeleti çıkmak

çok zayıflamak.

103

islim tutmak

gerekli koşulların olgunlaşmasını beklemek.

110

ismi (bile) olmamak

adı (bile) olmamak.

107

ismi çıkmak

adı çıkmak: 'Ama siz ecnebiler ismi çıkmış yerlerden hoşlanırsınız.' -S. F. Abasıyanık.

104

ismi geçmek

adı geçmek.

109

ismi gibi bilmek

adı gibi bilmek.

42

ismi lazım değil

'adının anılması gerekmiyor' anlamında kullanılan bir söz.

100

ismi var cismi yok

1) sözü edilen ancak gerçekte var olmayan; 2) adı olmasına karşın görevini, etkinliğini yerine getirmeyen.

50

ismini bağışlamak

adını bağışlamak.

37

ismini cismini almak

adını, kimliğini belirleyip kaydetmek: 'Fabrika sahibinin ismini cismini aldı.' -S. F. Abasıyanık.

104

ismini cismini bilmemek

tanımamak.

35

israfa kaçmak

gereksiz yere aşırı harcamalarda bulunmak.

95

istasyon yapmak

duraklamak, beklemek: 'Bir geçitte bir dakika kadar istasyon yaparak geçit bekçisiyle yârenlik ettik.' -R. N. Güntekin.

97

istavroz çıkarmak

haç çıkarmak: 'Lanet kelimesini her anışında istavroz çıkarıyordum.' -N. Meriç.

100

istediği gibi at koşturmak (oynatmak)

keyfince, istediği gibi davranmak.

44

istek duymak

bir şeye karşı eğilim duymak, arzulamak.

43

istek uyandırmak

istemesine, arzu duymasına yol açmak: 'İnsanda ille de saçını, yanağını okşamak isteğini uyandıran güzel kız çocuklarını andırırdı.' -N. Cumalı.

103

istifayı basmak

herhangi bir sebeple görevinden ani bir kararla çekilmek.

109

istifini bozmamak

aldırış etmeyip durum ve davranışını değiştirmemek: 'Adamcağız o akşam, arkasından bir bisiklet çıngırağı duymuş fakat istifini bozmamıştı.' -H. E. Adıvar.

321

istihareye yatmak

girişilecek bir işin hayırlı olup olmadığını göreceği rüyadan anlamak için abdest alıp dua okuyarak uyumak: 'İstihareye yatmazsın / Doğruca yola girmezsin' -Halk türküsü.

100

istikamet vermek

yön vermek, yöneltmek: 'Son otuz senede tarihe nasıl bir istikamet verdiğimizi görüyorum.' -Y. K. Beyatlı.

109

istikrar bulmak

1) karar kılmak; 2) yerleşmek.

43

istim üstünde olmak

1) buharla işleyen araçlar kalkmaya hazır duruma gelmek: 'Gemi istim üstünde, kalkması yakın. Demir almak için süvari bekleniyordu.' -Z. Selimoğlu. 2) mec. hemen gidecek durumda bulunmak.

105

isim yapmak