Deyimler

Toplam 11,193 deyim bulundu. Alfabetik sıraya göre listeleniyor.

ne imiş?

ne değeri var?

101

ne istediğini bilmek

amacını kesin ve kararlı bir biçimde belirlemek: 'Ne istediğini bilen iradeli bir kişiliği ve dişiliği vardı.' -H. Taner.

112

ne iyi!

mutluluk ve beğenme anlatan bir söz.

107

ne kadar

1) nicelik bakımından miktar, ölçü, fiyat, zaman anlamlarıyla soru bildiren bir söz: 'İlçelerinde ne kadar dernek varsa hepsini harekete geçirdiler.' -A. Kulin. 2) çok, oldukça: 'Bizim arkadaşın ne kadar bahtlı büyük anası varmış.' -M. Ş. Esendal. 3) ne ölçüde.

107

ne kadar olsa

ne de olsa, sonuçta: 'Eh ne kadar olsa anadır. Ben de acıdım.' -M. Ş. Esendal.

93

ne kadar varsa

hepsi, tamamı.

33

ne lazım

niçin ilgileniyorsun, ilgilenme.

94

ne mal olduğunu bilmek (anlamak)

birinin nasıl bir nitelikte, yetenekte ve yaradılışta olduğunu bilmek, kestirmek: 'Büyük hanım, bir bakışta onun ne mal olduğunu anlamıştı.' -R. N. Güntekin.

105

ne mene

ne çeşit, ne türlü: 'Deve kuşunun boyunu bosunu, biçimini, ne mene bir hayvan olduğunu bilirsiniz.' -N. Hikmet.

99

ne menem

ne çeşit, ne türlü.

92

ne mümkün

olacak şey değil, imkânsız: 'Görüp de sevmemek ne mümkün seni / Güzelsin, incesin, tatlısın, şensin' -O. S. Orhon.

100

ne münasebet!

öyle şey mi olur, ilgisi yok: 'Ümit, ideal, şahsiyet dediğiniz zaman da hep aynı şeyleri mi anlıyorsunuz? Ne münasebet!' -P. Safa.

30

ne o?

ne var, ne oluyor?

97

ne od var ne ocak

'yoksulluk ve perişanlık içinde' anlamında kullanılan bir söz.

103

ne olacak!

ne değeri var, önemi yok.

93

ne olduğunu bilememek

şaşırmak, aklı başından gitmek.

102

ne oldum delisi olmak

ummadığı bir duruma ulaşan kimse çok şımarmak.

96

ne olur (olursun, olursunuz)

'yalvarırım, lütfen, rica ederim' anlamında kullanılan bir söz: 'Ah ne olur büyük bir adam çıksa da sanatı da böyle tarif etseydi.' -B. R. Eyuboğlu.

101

ne olur ne olmaz

'her ihtimali düşünmek gerekir' anlamında kullanılan bir söz: 'Bir ara ne olur ne olmaz deyip frenleri, fren balatalarını gözden geçirdik.' -F. Otyam.

109

ne olursa olsun

'her durumda, olumlu veya olumsuz bütün şartlarda' anlamında kullanılan bir söz: 'Ne olursa olsun tahtı ele geçirmek amacını gütmüyorum ben.' -T. Oflazoğlu.

98

ne oluyor?

ne gereği var veya ne karışıyor?

101

ne pahasına olursa olsun

1) 'ne büyük özveri isterse istesin' anlamında kullanılan bir söz; 2) 'her türlü sıkıntı ve tehlikeyi göze alarak' anlamında kullanılan bir söz: 'Emin olduğu tek şey, gerçekten ne pahasına olursa olsun, artık bir daha geri dönmeyeceğiydi.' -M. Mungan.

98

ne söylüyorsun?

1) 'söylediğine dikkat ediyor musun?' anlamında kullanılan bir söz; 2) 'gerçek mi? doğru mu?' anlamında kullanılan bir söz.

94

ne Şam'ın şekeri ne Arap'ın zekeri (yüzü)

yararı olsa bile istenmeyen kimseler için söylenen bir söz.

90

ne var ki

aralarında aykırılık bulunan cümleleri bağlamaya yarayan bir söz, ama, fakat, lakin, gelgelelim: 'Ne var ki bunları şimdiye kadar kimseye anlatmadığım için uygun ifadeyi bulmakta zorlanıyorum.' -İ. O. Anar.

98

ne var ne yok

1) ne haberler var, işler nasıl? 2) olanların bütünü: 'İş, hemen ne var ne yok yüklenip yola çıkmaya kalıyordu.' -S. F. Abasıyanık.

43

ne yapıp yapıp

her ne durumda olursa olsun bir çözüm yolu bularak: 'Seni ne yapıp yapıp memleketine göndereceğim.' -F. R. Atay.

104

ne yaptığını bilmemek

aklı başında olmadığından bilinçsizce davranmak.

110

ne yazar

argo hükmü olur mu? değeri var mı? 'Tut ki para babası olduk, kültür ve sanat alanında bir karış yol alamazsak bütün bunlar ne yazar?' -H. Taner.

92