Deyimler

görüş birliğine varmak

farklı görüş ve düşüncelerden sonra aynı görüş ve düşünceye ulaşmak.

116

gösterime girmek

sinema salonlarında bir film oynamaya başlamak.

36

gövdeye atmak (indirmek)

tkz. oburca yemek: 'Bir tepsi baklavayı gövdeye indirdikten sonra...' -T. Buğra.

106

göz (gözler) önüne sermek

açıklamak, sergilemek, göstermek, tanıtmak: Adı duyulmamış, şiiri bilinmeyen gençleri tutar, gözler önüne sererdi.

104

göz (gözünün) kuyruğuyla bakmak

göz ucuyla bakmak.

113

1) sürekli denetimi altında bulunmak; 2) unutmamak, olduğu gibi hatırlamak: 'Hızla açılan kapıdan içeri girişi, hayır girişi değil, atılışı hâlâ gözümün önündedir.' -Y. Z. Ortaç. 3) gündemde yer almak; 4) kolayca ulaşılabilecek bir yerde bulunmak.

53

göz (gözünün) önüne serilmek

görülmek, bütün çıplaklığıyla ortaya çıkmak: 'İstanbul'a bu yükseklikten bakılınca birden gözlerimizin önüne serilir.' -A. Ş. Hisar.

45

göz (gözünün) ucuyla bakmak

fark ettirmeden gözlemek, belli etmemeye çalışarak başını çevirmeden yandan bakmak: 'Kadın, gözünün ucuyla erkeğe baktı.' -Y. K. Karaosmanoğlu.

114

göz açamamak

yoğun işler yüzünden bir şeyle ilgilenme imkânı bulamamak: 'İşkembe ayıklamaktan, bulaşık yıkamaktan göz açamıyordum.' -O. Kemal.

108

göz açıp kapayıncaya kadar

çok kısa bir sürede: 'Göz açıp kapayana kadar Zafer büyüdü.' -A. Kutlu.

47

göz açtırmamak

başka bir iş yapmasına vakit veya imkân vermemek.

104

göz alabildiğine

1) gözün görebileceği en uzak yerlere kadar: 'Bu göz alabildiğine düzlük, sinsi bir bataklık gibidir.' -A. Erhat. 2) çok geniş, engin bir biçimde.

126

göz ardı etmek

gereken önemi vermemek: 'Kocakarı yöntemlerine inanmayı göz ardı ettiğini söyleyemezdim.' -A. Kulin.

105

göz atmak

kısa bir süre, fazla dikkat etmeden bakıvermek: 'Bir ara karşıdaki salaş birahanenin penceresine göz atıyorum.' -A. Ümit.

115

göz boyamak

kandırmak, yanıltmak, gösterişle aldatmak: 'Yerine göre fakiri korur gibi görünür, gözleri boyar böylece.' -K. Korcan.

48

göz değmek

uğursuzluk, kötülük getirdiğine inanılan kıskanç veya hayran bakışlar dolayısıyla kötü bir duruma düşmek.

103

göz dikmek

bir şeyi ele geçirmek isteğine kapılmak: 'Bizim canımıza, malımıza hangi devlet göz dikmişti?' -Y. K. Karaosmanoğlu.

121

göz doldurmak

görünüşü ile umulduğundan çok etkilemek: Bu futbolcu antrenmanda göz doldurdu.

113

göz doyurmak

bir şey görünüşü ile umulduğundan çok etkilemek.

115

göz etmek

gözle işaret etmek.

114

göz gezdirmek

1) derinlemesine incelemeden okumak: 'Masanın üstünde bir başka gazete var. Biraz evvel ona göz gezdirdiğim zaman birbiri ardı sıra üç havadis görmüştüm.' -R. N. Güntekin. 2) bir yeri, bir şeyi çabucak incelemek.

118

göz göre göre

1) belli ve apaçık olarak, herkesin gözü önünde: 'Göz göre göre masumların kanına girmem için benden ferman almaya mı geldiniz.' -N. F. Kısakürek. 2) olacağı bilindiği hâlde önlem alınmadan.

111

göz göz olmak

üzerinde birçok göz, delik oluşmak veya bulunmak: 'Yeter oldu bu sitemler yetişir / Göz göz oldu kara bağrım tutuşur' -Halk türküsü.

107

göz göze gelmek

her iki tarafın bakışları karşılaşmak: 'İşte bu iki adam bir aralık göz göze geldiler.' -İ. H. Baltacıoğlu.

49

göz gözü görmemek

yoğun sis, duman, toz vb. sebeplerle hiçbir şey görülememek: 'Tezek dumanında göz gözü görmez.' -N. Hikmet.

103

göz hapsine almak

bakışlarını üzerinden ayırmamak, gözetlemek, hiçbir davranışını gözden kaçırmamak: 'Sözü sohbeti yerinde görünen birkaç erkeği haftalarca göz hapsine aldı.' -R. N. Güntekin.

125

göz kamaştırmak (almak)

1) kuvvetli ışık veya parlaklık, kısa bir zaman için görüşü bulandırmak; 2) mec. bir niteliğiyle hayran bırakmak: 'O sıralar Avrupa'da bir büyük piyano ustası gözleri kamaştırıyordu.' -N. Nadi.

113

göz kaş süzmek

dikkatle ve hissettirmeden bakışlarla kontrol altında tutmak: 'Anlamlı anlamlı birbirine işaretler yaparak, göz kaş süzerek Emine'ye uzun uzun bakıyorlar.' -R. H. Karay.

115

göz kesilmek

bütün dikkatiyle bakmak.

107