Deyimler

ateş kesilmek

1) çok kızgın davranışlarda bulunmak, ateş püskürmek; 2) sonradan çok çalışkan, hareketli ve becerikli olmak.

41

ateş kesmek

ateşli silahlarla yapılan atışa son vermek.

34

ateş püskürmek

çok öfkeli olmak: 'Parça parça morarmış yüzüyle ateş püskürüyordu.' -A. Ş. Hisar.

38

ateş yağdırmak

1) ateşli silahlarla aralıksız mermi atmak; 2) mec. çevresindekilere ağır sözler söylemek.

108

ateşe tutmak

1) az ısıtmak; 2) üzerine ateşli silahla mermi atmak.

107

1) ateş içine sokmak: 'Bir parça büküyor, onu tekrar ateşe verinceye kadar evvelki hazır oluyordu.' -M. Ş. Esendal. 2) bir yeri kasten yakmak, kundak sokmak; 3) mec. aşırı telaşa ve sıkıntıya düşürmek; 4) mec. bir ülkeyi savaşa sokarak veya kargaşa ve karışıklık yaratarak sıkıntı ve yıkıma uğratmak.

45

ateşe vurmak

bir yemeği pişmek üzere ocağa koymak: 'Taş ocağın üstünde, ateşe vurduğu güveçten, kaynayan etin kokusu geliyordu.' -N. Cumalı.

112

ateşe vursa duman vermez

pek cimri olanlar için söylenen bir söz.

120

ateşi başına vurmak

çok öfkelenmek, sinirlenmek, coşmak.

105

ateşi çıkmak (yükselmek)

hasta vücut ısısı olağandan çok artmak.

102

ateşi düşmek

hastanın ateşi geçmek veya azalmak.

117

ateşi uyandırmak

sönmek üzere olan ateşi canlandırmak.

105

ateşini almak

1) yüksek vücut ısısını düşürmek: Alnına sirkeli bez koyun, ateşini alır. 2) derece ile ateşi ölçmek; 3) mec. acıyı, yanmayı azaltmak.

41

ateşle oynamak

pek tehlikeli bir işle uğraşmak.

43

ateşler içinde yanmak

1) hasta çok ateşli bir durumda olmak; 2) mec. bir şeye fazlasıyla tutulmak.

130

atı alan Üsküdar'ı geçti

fırsatın kaçırılıp artık yapılacak bir şeyin kalmadığını anlatan bir söz.

108

atılı bulunmak

ertelenmiş olmak.

104

atını sağlam kazığa bağlamak

eşeğini sağlam kazığa bağlamak.

102

atıp (atmak) tutmak

1) bir kimse veya bir şey için kötü konuşmak: 'Hatta aleyhimde atıp tuttuğunu bile duysam kendimi tanıtmamalıydım.' -O. V. Kanık. 2) abartmalı konuşmak: 'Dünyanın siyasetiyle meşgul oluyorlar, büyük olaylar hakkında atıp tutuyorlar.' -H. R. Gürpınar.

112