Deyimler

gündeliğe gitmek

günlük işler yaparak gelir sağlamak: 'Kör Mustafa bahçelerde çalışır, gündeliğe gider, sarnıç sıvar, dam aktarır, kuyu kazar.' -S. F. Abasıyanık.

99

gündeme almak

bir kurul toplantısında görüşülecek konuları bir listeyle belirlemek.

42

gündeme getirmek

1) bir toplantıda bir konuyu tartışmak, görüşmek için önermek; 2) mec. bir konuya güncellik kazandırmak.

108

gündüz külahlı, gece silahlı

gerçekte iyi olmadığı hâlde iyi gibi görünen kimseler için kullanılan bir söz.

106

güneş açmak

güneş bulutlardan sıyrılıp görünmek: 'Batum'da yağmur kırk gün kırk gece yağsa da güneş bir açtı mı, çakıl taşı döşeli sokaklar saniyesinde kuruyuverir.' -N. Hikmet.

109

güneş batmak

gün sonunda, güneş ufukta kaybolmak: 'Akşam iyice yaklaşmış, güneş batmaya yüz tutmuştu.' -O. C. Kaygılı.

124

güneş çarpmak

sıcak havada güneş altında çok kalmaktan hasta olmak.

99

güneş görmek

güneş ışığından yararlanır durumda olmak: 'Balık beslenen havuz mutlaka güneş görmelidir.' -İ. H. Baltacıoğlu.

102

güneşe karşı işemek

kaba saygı gösterilmesi gereken şeylere saygısızlık göstermek.

112

güneşi üzerine doğdurmamak

güneş doğmadan önce yataktan kalkmak: 'Ömrübillah güneşi üzerine doğdurmamış olmakla övünüyor.' -H. Taner.

49

günlerden bir gün

herhangi bir gün, önceden belli olmayan bir gün, vaktiyle: 'Günlerden bir gün bu güzel gemilere binme nasip oldu.' -B. R. Eyuboğlu.

107

günleri gece olmak

çok kederlenecek bir durum içinde bulunmak.

46

günleri sayılı olmak

1) ölümü yakın olmak; 2) bir yerde kalmak için ancak birkaç günü bulunmak.

105

günlük güneşlik görünmek

sıkıntısız, sorunsuz, huzur ortamında bulunmak.

115

günlük tutmak

her gün yaşananları, olayları ve anıları bir deftere yazmak: 'Şimdiye kadar günlük tutmadım, olanı biteni kaydetmediğim için birçok şeyi unuttum.' -İ. Aral.

118

1) önceden belirlenmiş bir süreyi tamamlamak; 2) ömrünü tamamlamak, eceli gelmek: 'Benim tavukların günü daha dolmamışsa suçlu olan ben miyim?' -Z. Selimoğlu. 3) hamilelikte çocuğun olması gereken süreyi tamamlamak, doldurmak.

106

günü gününe uymaz

her zaman aynı durumda bulunmaz, kararsız.

78

günü kurtarmak

günün ağır koşullarını ve engellerini bir biçimde atlatmak: 'Gelecek insanın mutluluğu için günümüzü kurtarmak hangi babayiğidin harcıdır?' -M. C. Anday.

105

günü yetmek

1) ölüm zamanı gelmek; 2) gebe için doğum vakti gelmek.

102

gününü (günlerini) saymak (beklemek)

kurtulamayacak hasta son günlerini yaşamak.

40

gününü doldurmak

bir işin sona ermesi için gereken süreyi tamamlamak: 'Hele günümü doldurup çıkayım, ben ona gösteririm. Onu gebertmezsem anam avradım olsun, derdi.' -Halikarnas Balıkçısı.

105

gününü görmek

1) kötü bir sonla karşılaşmak, cezaya çarptırılmak; 2) çocuklarının iyi, mutlu günlerini görmek; 3) aybaşı görmek.

121

gününü göstermek

tehdit yollu cezalandırmak.

100

gününü gün etmek

hiçbir şeyi dert edinmeyip gününü hoş geçirmek: 'Sevmek, sevilmek, eğlenip yan gelmek, çubuğunu yakıp gününü gün etmek mi?' -H. Taner.

100

güreş etmek (tutmak)

güreşmek: 'Daha bir hafta evvel koruda güreş ederek onu yere yıkmıştı.' -P. Safa.

109

gürleyip gitmek

beklenmedik bir zamanda ansızın ölmek: 'Huri'nin anası, doğurduktan sonra bir tifo hastalığında gürleyip gitmişti.' -N. Nâzım.

102

gürültü bastırmak

gürültüden daha güçlü ses çıkarıp onu etkisizleştirmek: 'Barın bütün gürültüsünü bastıran kahkahaları bundan sonra başladı.' -N. Cumalı.

113